Νέα έρευνα με χρήση τεχνητής νοημοσύνης από το CARE-C εκτιμά τον πληθυσμό των δέντρων στην Κύπρο

Μια νέα μελέτη, της κας Άννας Ζηνόνος, διδακτορικής φοιτήτριας στο CARE-C του Ινστιτούτου Κύπρου, χρησιμοποίησε αεροφωτογραφίες υψηλής ανάλυσης και τεχνητή νοημοσύνη (AI), αναπτύσσοντας ένα μοντέλο νευρωνικού δικτύου βαθιάς μάθησης για τη χαρτογράφηση και την καταμέτρηση του αριθμού των δέντρων σε επιλεγμένες περιοχές της Κύπρου. Η έρευνα αυτή δημιουργεί τη βάση για τη δημιουργία του πρώτου εθνικού καταλόγου δέντρων της Κύπρου με τη χρήση αεροφωτογραφικής τηλεπισκόπησης, ενός απαραίτητου εργαλείου για την αποτελεσματική αξιολόγηση των αποθεμάτων άνθρακα και τις στρατηγικές μετριασμού των επιπτώσεων στη γη.

Τα δέντρα διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, αφού απορροφούν το διοξίδιο του άνρθακα (CO₂) και παρέχουν δροσιά. Ωστόσο, στην Κύπρο (μια περιοχή που πλήττεται ιδιαίτερα από την κλιματική αλλαγή και αντιμετωπίζει εντατικές δασικές πυρκαγιές και ξηρασία) ενέργειες για τον περιορισμό της κλιματικής αλλαγής αποδείκτηκαν άκαρπες, λόγω της έλλειψης ενός ολοκληρωμένου συστήματος παρακολούθησης των δέντρων. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το κενό, οι ερευνητές του CARE-C, σε συνεργασία με το Laboratoire des Sciences du Climat et de l’Environnement (LSCE) στη Γαλλία και το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης στη Δανία, έχουν προσαρμόσει ένα νευρωνικό δίκτυο βαθιάς μάθησης, το οποίο είχε προηγουμένως εφαρμοστεί στη Δανία και τη Φινλανδία, για την ανάλυση αεροφωτογραφιών ανάλυσης 10 cm, χρονολογίας του 2019. Η μελέτη χαρτογράφησε τις κορώνες των δέντρων και μέτρησε τα μεμονωμένα δέντρα σε έκταση 107 τετραγωνικών χιλιομέτρων, συμπεριλαμβανομένου του Εθνικού Δασικού Πάρκου Τροόδους, του Δασικού Πάρκου Αθαλάσσας, και μιας μικρής αστικής περιοχής.

Μόνο στο Δασικό Πάρκο Τροόδους εντοπίστηκαν σχεδόν ένα εκατομμύριο δέντρα — μια εκτίμηση που δεν θα ήταν εφικτή χωρίς την τηλεπισκόπηση και την ανάλυση με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Η έρευνα αυτή θέτει τις βάσεις για την πρώτη εθνική απογραφή δέντρων στην Κύπρο, επιτρέποντας πιο ακριβείς εκτιμήσεις των αποθεμάτων άνθρακα των δασών.

Για να βελτιωθεί η πρόσβαση του κοινού σε αυτά τα δεδομένα, έχουν δημιουργηθεί δύο διαδραστικοί χάρτες της δασικής κάλυψης:

Χάρτης δέντρων του Δασικού Πάρκου Τροόδους

Χάρτης δέντρων του Δασικού Πάρκου Αθαλάσσας

Ένα βίντεο επίδειξης που παρουσιάζει τις λειτουργίες του χάρτη μπορείτε να δείτε εδώ:

Δείτε το βίντεο

Η έρευνα αυτή διεξήχθη στο πλαίσιο του προγράμματος Edu4Climate, το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Reference: Zenonos, A., Li, S., Brandt, M., Sciare, J., & Ciais, P. (2025). AI-powered estimation of tree covered area and number of trees over the Mediterranean island of Cyprus. Frontiers in Remote Sensing, 6. https://doi.org/10.3389/frsen.2025.1498217